
Maubisse; atu bele habela informasaun no atu bele fasilita jornalista husi Distritu Aileu,Ainaro no Manufahi,internasional center for jornalits/ICFJ hari’i tan Radio Komunidade Mauloko no uma media rejional Maubisse/UMR,ne’ebé inagura iha loron 14 Juñu 2010.
Iha laletek ida komunidade,autoridade lokal,sosiadade sivil internasional,nasional lokal,labarik no juventude sira basa liman ho haksolok wainhira hahu koa fita husi reprezentante ICFJ, sosiadade sivil,governu lokal no responsavele radio no UMR,siknifika radio Mauloko Maubisse FM 89,7 Mhz no UMR hahu ona sira nia kna’ar nu’udar sentru informasaun ba komunidade no sentru ba jornalista sira.
Komunidade haksolok liu tan ho basa liman makas liu tan wainhira ho ofisialmente loke odamatan no loke radio ho simboliku husi responsavel radio maubisse nian,ho asisite husi ulun bo’ot Sindikatu jornalista Timor leste (SJTL), Asosiasaun jornalista Timor Leste (AJTL), Asosiasaun Radio Komunidade Timor Leste (ARKTL), Asosiasaun Fotografer Timor leste (TILPA), Sentru Jornalista Invistigasaun Timor Leste (SJITL), USAID, ICFJ no AUSAID no autoridade lokal no sosiadade sivil sira.
Responsavel ba tradisaun no kultura Paul Sarmentu Doutel hateten katak “Maubisse mai husi lia fuan 2,Mau katak Mane,Bisse katak forte no Mauloco mós mai husi lian fuan 2 katak Mau ne’e mane no Loco ne’e katak Hadomi.Entaun estasaun radio ne’e ami hasai naran Mauloco Maubisse siknifika katak,maske forte,brani maibe nia la uja violensia.”
Paul salenta tan katak “iha loron 26 Setembru 2009,liu husi sorumutuk ida hamutuk ho katuas lia nain sira,autoridade lokal,sosiadade sivil,juventude no komunidade hamutuk ema 57 hodi deside naran ba radio komunidade ne’e,no ikus mai hotu-hotu konkorda noa rana Radio Komunidade Maubisse Mauloco iha frekuensia FM 87.9 Mhz ho motto Lulin Nor Kesan,Rae Fusan Maubisse” ”
Wainhira L.F dada lia ho resprezentante administrador Sub Distritu Maubisse Caludio Mendonça hateten katak “ho inagurasaun estasaun radio maubisse mauloco ne’e hanesan istoria foun ida ba povu Maubisse,tamba iha Timor laran so uniku Maubisse mak iha Radio Komunidade ida mesak”
Ofisial governu lokal ne’e hateten liu tan katak “ autoridade lokal fó tomak nian apoiu ba radio ne’e,hodi serbi komunidade Sub Distritu ida ne’e,liu husi informasaun,tamba ho informasaun mak bele eduka povu sira”
Nia rekomenda tan katak “ se deit mak serbisu ba radio ida ne’e atu bele serbisu ho professional no buka nafatin esperensia husi maluk jornalista sira seluk ne’eb’e tama iha rejional ida ne’e,hodi nune’e bele hasae liu tan kapasidade atu serbisu povu ida ne’e diak liu tan iha futuru mai”
Reprezentante ICJF hanesan mós Maubisse oan ne’ebé tenta makas nian ulun bo’ot sira hodi hari’I Radio No UMR ne’e hateten “ planu hari’i radio no UMR ne’e desde tinan 2007,iha ne’ebé involve mós maluk jornalista sira husi radio komunidade sira seluk hanesan Radio Ainaro,Same no Aileu,hodi halao konsultasaun no pre-parasaun.Tamba hare’e ba Distritu hirak ne’e do’ok ba malu entaun ami deside tau iha Maubisse atu nune’e Distritu 3 ne’e bele besik mai asesu ba UMR,iha ne’e radio hanesan meus ida hodi fahe informasaun ba komunidade spesial iha Sub Distritu Maubisse no uma media hanesan fatin hodi halibur jornalista husi Distritu Aileu, Same no Ainaro hodi asesu informasaun liu husi internet no atividade jornalista seluk tan”
Orsamentu hirak mak gasta ba estasaun Radio no UMR Fernando hateten “ orsamentu ne’ebé gasta besik $10.000 suporta husi Usaid no Ausaid,uja ba rehabilitasaun uma,sosa ekipamentu radio no UMR no buat seluk tan,no kona ba uma fasilita gratuita husi komunidade,maibe uma ne’e uja deit ba tinan 5,buka dalan atu kolabora ho autoridade lokal hodi deside fatin ida permanente“
Wainhira L.F konfirma ho koordenador ba Radio Mauloko no UMR Jaquim Quintinho de Fatima hateten “ hanesan ema ne’ebé foun,ha’u sei halao koperasaun hamutuk ho jornalista senior sira husi radio komunidade Aileu,Same no Ainaro atu oinsa trasa programa ba UMR no oinsa fó formasaun ba Jornalista foun sira hodi nune’e bele serbisu iha radio komunidade Mauloko Maubisse.”
Oinsa komunidade no juventude sira nian hanoin kona ba inagurasaun estasaun radio no uma media regional ne’e.
Hanesan juventude ida ho naran Josefina Quintão Pereira hateten nia parte senti kontenti tamba Sub Distritu Maubisse bele hetan estasaun radio komunidade no sai mós sentru rejional ida ba jornalista husi Distritu Aileu,Same no Ainaro “ha’u nu’udar Maubisse oan senti orgulhu ho inagurasaun estasaun radio komunidade Mauloko Maubisse no mós uma media rejiaun Maubisse,tamba ho radio ne’e bele ona fasilita informasaun ba komunidade liu-liu informasaun iha Maubisse laran”
Joven feto husi suku Manetu rekoñese katak durante sira akompaña hela frekuensia radio komunidade Rai Husar Aileu no Radio Timor Leste. “ami agora laos deit rona radio Aileu No RTL maibe ami mós bele rona ona ami nian radio Rasik”
Josefina ne’ebé hakarak sai jornalista iha radio komunidade foun katak “ami husu apoiu husi kolega jornalista tuan sira liu-liu radio komunidade Aileu,Same no Ainaro
Nu’udar komunidade Mirando de Orleans Pereira orgulhu foin ba dala uluk sub Distritu Maubisse bele hetan ona radio komunidade ida ho esperansa katak radio ne’e bele fahe informasaun ba komunidade sira iha suku 9 iha Sub Distritu Maubisse nian laran.”
Mirando ne’ebé mai husi aldeia Hatufae,suku Maubisse hato’o liamenon katak “ husu atu parte hotu ne’ebé halo kna’ar iha Sub Distritu ida ne’e atu bele kopera hamutuk atu bele dezenvolve radio ne’e ba oin nafatin”
Iha observasaun L.F hatudu katak inagurasaun estasaun radio komunidade Mauloko Maubisse no UMR ne’e lao ho susesu no hetan partisipasaun maksimu husi komunidade sira.Inagurasaun ne’e remata ho dahur hamutuk.
Martinho da Costa
Fonte Notísia : https://mamedaaileu.blogspot.com/2010/07/icfj-harii-radio-mauloko-no-umr-rejiaun.html
Leave a Reply